Кшкн амыдыралдыг, а, мал ажыл-агыйлыг тыва кижини аал-коданынга ыт албан турар.
Адыг-бр келгенде коданны хайгааракчызы, камгалакчызы; аалчы келгенде, медээ берикчизи. Ачыны идегелдиг н, эжи.
Чагыс аалды ыттары «сгвст агы хемирээл, коданывысты кады карактаал» деп дагыраглашкан чве дээр. Даштыкы овур-хевирин, шимчээшкинин, аажы-чаын, кседип турар хлээлгези болгаш ске-даа барымдааларга даянгаш, тывалар ыттарын адап ап чораан.
Национал школа хгждер институт дараазында тыва дылда ыт аттарыны чамдыызын дизе бижээн. Чечен чогаалдан дыка хй ыттарны аттары алдынган дээрзин эскерип тур болур силер.
Адыг,
Азыранды,
Ак-Тш,
Ак-Хол (Аккал),
Арзыла,
Дилгижек,
Дозар,
Дктгбей,
Казар,
Калдар (Калдарак),
Кокай-Базар,
Кстк (Ксткпен),
Мойнак,
Мыйгак,
Сарыг,
Скпенек,
Тайга,
Уя-Кудурук,
Халба,
Хартыга,
Хоптак,
Хоптак,
Хлбс (Хлбзек),
Черлик (Черликпен),
Чгрк,
Эгер (Эгерек),
Эзир (Эзирек),
Эник (Эникпен, Эникпей)









































