Чайгы дыштанылга кидин тлк. Ада-иелер уруг-дарыын кадыкшылга лагерьлеринче дыштандырары чачылчаан. Оо-биле чергелештир лагерьлерге айыыл чок чорукту хандырары чугула. Бо талазы-биле Тываны Баштыы чаа Чарлыкты бадылаанын ТР-ни редилге яамызы дынаткан.
«Уругларны айыыл чок чоруу – бирги чергени айтырыы! Тываны Баштыы уругларны дыштанылга лагерьлерини ажыл-чорудулгазынга хамаарыштыр чаа Чарлыкты ндрген. Чайгы дыштанылга езинде уругларны айыыл чок чоруун хандырарынче болгаш кадыкшылын камгалаарынче угланган чугула документ хлээп алдынган. Ында уругларны кадыкшылга болгаш дыштанылгазын хоойлуга дшпес черлерге чорутканын эрге-чагырга органнары азы удуртукчулар илереткенде, ону хаарыны дугайында Дрмн бадылаан.
Оо кол ужур-утказы чл?
- Слг чылдарда лагерьлерде айыыл чок чорукту дрмнерин хажыткан таварылгалар болуп турар, ол чл уругну кадыкшылынга, харын-даа амы-тынынга айыылды тургузуп болур.
- Чажыт лагерьлерде хй кезиинде уругну дыштанылгазынга болгаш долу сайзыралынга таарымчалыг байдалдар тургустунмаан, дериг-херекселдер-биле хандырттынмаан болур. Ол ышкаш мергежээн тускай мергежилдиглерни база эмчи ажылдакчыларыны чогундан уругга айыылды тургузар.
- Брткеттинмээн объектилер чогуур органнарны хыналдазын эртпейн турар, ынчангаш уругну мага-бодунга-даа (чурттаарынга таарымча чок байдалдардан), психологтуг-даа (кижизидилге талазы-биле хыналда чогундан) айыылды тургузар.
Чаа документини хлээп алган соонда, ч скерлирил?
- Крне албан черлерини талазындан уругларны дыштанылга объектилерини хыналдазы кштелир;
- Чажыт лагерьлерни илередир болгаш узуткаар тодаргай механизмни организастаар;
- Харыысалгалыг ажылдакчылар ада-иелерни хомудалдары, айыылдыг объектилер дугайында хй-ниитини дынадыышкыннары-биле оперативтиг ажылды чорудар;
- Хууда дыштанылга лагерьлерин организастап турарларны хоойлу мурнунга харыысалгазы улгадыр.
Ынчангаш бо базым уругларны айыыл чок болгаш таарымчалыг байдалдарга дыштанырын организастаарынче угланган болуп турар. «Уругларны камгалаары – бисти ниити сорулгавыс, ынчангаш чайгы дыштанылга черлерин шилиирде, кичээнгейлиг болуру чугула» – деп, редилге сайыдыны хлээлгезин кседип турар Ренат Ооржак демдеглээн.
